Anasayfa | Tarih | Kurtuluş Savaşı | Ali Batı İsyanı

Ali Batı İsyanı

Yazı ebatı: Decrease font Enlarge font

Midyat güneyinde bir aşiret beyi olan Ali Batı’nın çıkardığı isyan 11 mayıs 18 ağustos 1919).Midyat güneyinde bir aşiret beyi olan Ali Batı’nın çıkardığı isyan 11 mayıs 18 ağustos 1919). Mütarekeden sonraki düzensizlik ve karışıklıktan yararlanarak Cizre, Nusaybin, Savur ve Mardin dolaylarında hâkimiyet kurmağa kalkan Ali Batı, «Padişah bu bölgenin muhafazasını bana emanet etti» diye propaganda yaparak bölgedeki aşiretleri kandırdı. Nusaybin’i işgal etti. Muntazam ordu birliklerinin takibi sonunda 18 ağustos 1919’da öldürüldü ve kuvvetleri dağıtıldı.

İstiklâl Savaşı başlamadan önce ve başladıktan sonra, yurt içinde birtakım ayaklanmalar oldu. Bu ayaklanmalar bazen bölgesel, bazen de bir bölüm olarak görüldü. İlk ayaklanma ‘Ali Batı Ayaklanması’dır. 11 Mayıs 1919 günü Nusaybin’de görüldü.

Ali Batı adındaki kimse, yanına yüz kadar adam toplamış, bunları silâhlandırmıştı. 11 Mayıs 1919 günü de silâhlı kimseler Nusaybin’e geldiler. Nusaybin’de devletin 24. Alay’ı bulunuyordu. Alay’ın II. ve III. taburları Nusaybin’de bulunuyordu. III. Tabur’un bir bölüğü Derbesiye’de, alayın bir taburu da Resulayn’da görev yapıyordu. Nusaybin’deki birliklerin toplam asker sayısı 200 kişi kadardı.

Halktan Para Toplanıyor

İlçenin kaymakamı bir olay çıkmasından ve bunun genişlemesinden çekiniyordu. Alay komutanı, ilçeyi tehdit eden Ali Batı ile konuşmak istedi. Onunla konuşacak ve öğüt verecekti. Ali Batı ise, kaymakamı ve alay komutanını tehdit ederek konuşma yaptı. Bu arada isteklerini de söyledi. İlçe hapishanesinde bulunan mahkûmların salıverilmesini sağladı. Halktan para topladı.

Ali Batı’ya karşı bir şey yapamayan ilçe yetkilileri, durumu 5. Tümen komutanlığına bildirdiler. 12 Mayıs 1919 günü akşamı 14. Alay’dan 70 kadar asker ve bir makineli tüfek katırlara bindirilmiş olarak ilçeye geldiler. Birliğe, Yüzbaşı Yusuf Ziya adında bir subay komuta ediyordu. Bu birliğe yadımcı olarak, I. Süvari Alayı’ndan da bir bölük süvari katıldı. İlçe içinde gerekli tedbirler alındı. Ali Batı alınan tedbirleri görünce Nusaybin’i terketti. Yakında bulunan dağlara çekildi. Yüzbaşı Yusuf Ziya komutasındaki birlik, Harapkurt Köyü yakınlarında, Ali Batı kuvvetleriyle karşılaştı. Yapılan çatışmada Ali Batı kuvvetlerine büyük kayıplar verdirildi. Bu arada kaçanlarda canlarını kurtardılar. Ancak birlik komutanı Yüzbaşı Yusuf Ziya da yaralanmıştı. Ertesi gün ve daha sonraki günlerde Ali Batı ve yanındaki adamları sürekli olarak takip edildi. Nusaybin bölgesinde barınamayacağını anlayan Ali Batı, Midyat’ın güneyine çekildi. 5. Tümen komutanı Nusaybin’den kendi bölgesine geçen Ali Batiyı takip etmek üzere 6. Alay’ı görevlendirdi. Midyat’ın güney ve batısındaki bölgede çatışmalar yeniden başladı. 4 Haziran 1919 günü Mekre’de yapılan çatışmalar on saat kadar sürdü. Ertesi günkü yapılan çatışmalar da yedi saat sürdü. İki gün süren çatışmalar sonunda Ali Batı kuvvetleri ya teslim olmuş ya da kaçmıştı. Ali Batı komutasında kaçanlar, Midyat’ın 16 kilometre güneyindeki Mezizah köyü yakınlarındaki mevzilerde görüldüler. Savunma hazırlığına geçen asiler, dört kilometrelik bir alana yayılmışlardı. 9/10 Haziran 1919 günü bütün mevziler tutulmuş, bunun üzerine asiler dağılıp kaçmışlardır. Ali Batı kendisine bağlı yüz kadar asi ile Dirülamr’a kaçtı. Gittiği yerde halkı ayaklandırmak için çaba harcadı ama, arkasından kimse gitmedi.

Bütün bu çatışmalara ve takiplere rağmen Ali Batı ve adamları tam olarak ortadan kaldırılamamıştı. Bunun üzerine 6. Piyade Alay komutanı Nuri Bey, bu eşkiyanın küçük gruplar birliklerle aranmasını kararlaştırdı. Aldığı tedbirlerle ve sıkı takiplerle 18 Ağustos 1919 günü, sonuca vardı. Ali Batinın saklandığı yer öğrenildi. Saklandığı Medah Mevkii basıldı ve iki saat süren bir çarpışma oldu. Sonunda Ali Batı ölü olarak ele geçirildi ve cesedi Midyat’a getirilerek halka gösterildi.

Tagged as:

Bu yazı için etiket yok

Bu yazıyı oyla

4.50