Urartu Kralı Sardur

Urartu Kralı Sardur SARDUR Veya SARDURİS, dört urartu kralının ortak adı: — SABDUB I, Lutipri’nin oğlu ve Urartu krallığının kurucusu. Krallığın başkenti olan Van (Tuşpa) ilinin kalesini yaptırdı. Sardur I’in hangi hanedan soyundan geldiği bilinmiyor. Bir masat kahramanı niteliği taşıyan kral Arame ile olan ilişkisi de kesin değildir.

Ancak Arame’den 12 yıl sonra tahta çıktığı sanılıyor. Bu kral hakkındaki bütün bilgiler, Van kalesinin Madır burcu (veya Madrıburç) adı verilen bölümünde bulunan üç asurca yazıttadır. Bu yazıtlarda sardur I için «Lutipri’nin oğlu, yüksek, güçlü kral Sarduris, kâinatın kralı, Nairi ülkesinin kralı, yeryüzünde bir eşi daha olmayan bir kral, savaştan korkmayan, mücadeleden kaçınmayan çobanların kralı, buyruğu altına gitmeyenleri yere yıkar kral» denir. Sardur l M.ö. IX. yy.da Asurlulara karşı savaştı;

— SARDUR II Argistis’in oğlu, M.ö. VIII. yy.ın ortalarına doğru tahta çıktı. Babasının dış siyasetini sürdürdü. Krallığının sınırları içinde geniş onarımlara girişti. Van kayalığının güney yamacında yer alan iki büyük niş içinde kendi krallığıyla ilgili yıllıkların yazıldığı iki stel diktirdi. Bunların ancak biri okunabildi. Alt bölümü kırılan bir stelin üzerindeki yazıtta kralın dokuzuncu saltanat yılında yaptığı işler anlatılır. Asurlularla başarıyla savaştığından söz eden ikinci stelden ancak bazı parçalar kaldı.

Bu yıllığa göre, Sardur II devrinde Urartu devletinin batı sınırlan Fırat nehrine kadar genişledi. Sardur II’nin onarım ve çalışmalarım konu edinen yazıtlar da bulundu. Bu kral zamanında Sevan gölünün kuzey” kıyılarında yaşayan kavimler buyruk altına alındı ve burada birçok yeni kale yapıldı. Sardur II ayrıca Van’ın doğusunda Çavuştepe’de Sardurihinili adlı bir kale daha yaptırdı. M.ö. 743’te asur kralı Tiglatpileser III, batıya doğru bir sefer yaparak Urartuları büyük bir yenilgiye uğrattı.

Asur yıllıklarına göre bu savaştan sonra Sardur II, gecenin karanlığından yararlanarak savaş alanından kaçmayı başardı, Tiglatpileser III ise Fırat geçidine kadar Sardur II’nin ardından gitti. M.ö. 735’te ise yine Tiglatpileser III, Urartu bölgesine karşı büyük bîr sefer düzenledi ve başkent Tuşpa (Van) önlerine kadar gelerek Sardur II’nin sığındığı kaleyi kuşattı. Fakat kale ele geçirilemedi. Bundan sonra. Sardur II, kaybedilen toprakları tekrar ele geçirebilmek üzere hareket ettiyse de, çok yaşlandığı için bu işi başaramadı. Aynı yıl ölen Sardur Il’den sonra yerine oğlu Rusa I geçti;

— SARDUR III, Rusa II’nin oğludur. Son urartu krallarındandır. Asur kralı Asurbanipal’e dostluk hediyeleri yolladı, İskitlerle iyi komşuluk ilişkilerini devam ettirdi. Teişebaini’de (Karmir Blur) bulunan tabletlerde toprak ve hayvan dağıtımıyla ilgili yasalar düzenlediği anlaşılıyor. Sardur III’ten sonra asur yıllıkları, urartu krallarından söz etmez. Ancak Karmir Blur’da bulunan bir tablet üzerindeki mühür baskısında «Sardur’un oğlu Sarduri» adı okunmaktadır. Bu Sardur’un kral ailesinden bir prens olduğu sanılıyor;

— SARDUR IV, Sardur III’ün oğlu. Urartu tahtına çıktığı sanılıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir