Vaftiz Ayini Nedir?

Vaftiz Nedir,Nasıl Yapılır,Hıristiyanlıkta, kişinin kiliseye kabul edildiği kutsama ayini,Katolik öğretisidir. Vaftiz, İsa tarafından kurulmuş bir kutsallaştırma ayinidir.

Bu ayinin başlıca metodu, su ve şarap dökmek; katoliklerde papazın vaftiz edilene «seni Baba, Oğul ve Kutsal Ruh adına vaftiz ediyorum», yunan kilisesi usulüne göre ise «bu kimse … adiyla vaftiz edildi» sözleriyle teslisin üç kişiliğine baş vurmasıdır.

Vaftizde kullanılan madde, ruh temizliğinin sembolü olan gerçek ve tabiî sudur. Bu su törende üç şekilde kullanılır.

1. vaftiz edilen kimseyi önce tamamıyla, sonra kısmen (Doğu kilisesinin uygulaması) suya daldırma.

2. vaftiz edilenin başına su dökme (XV. yy.dan beri Batı kilisesinde genel uygulama).

3. vaftiz edilenin üstüne su serpme.

Vaftiz ilk günahı ve vaftiz gününe kadar yapılan kusurları ortadan kaldırır, vaftiz edilen kimseyi Tanrının mağfiretinden yararlandırır; Tanrı’ya inancı geliştirir ve vaftiz edilene silinmez bir nitelik kazandırır Dolayısıyla vaftiz, gerek çocukların gerekse büyüklerin kurtuluşu için vaz geçilmez nitelikte ve yenilenmeyen bir eylemdir.

Çocuklar, erişkin yaşa gelinceye kadar ve ailelerinin rızasıyla vaftiz edilir. Vaftiz töreninde, bir vaftiz babasının, VI. veya VII. yy.dan beri bir vaftiz anasının da hazır bulunması kuralı kabul edilmiştir. Böylece.vaftiz babası ve vaftiz anasıyla vaftiz edilen çocuk arasında manevi bir akrabalık ortaya çıkar. Büyüklerin vaftizi ise, din konusunda bilgi edindikten ve tövbe ettikten sonra yapılır.

Protestan ilahiyatı

1.Luther’ci kiliseye göre vaftiz Tanrı kelâmıyla suyun mistik birleşmesine dayanır: bu birleşmeyle günahlar bağışlanmış, ruh tazelenmiş olur. Çocukların vaftizi zorunludur. Bu tören, teslisçi usule göre ve genellikle tek veya üçlü su serpme biçiminde yapılır.

2.Protestan kilisesinde, Zwingli’ye göre vaftiz, kiliseye kabul edilmek için yapılan dini bir tören ve tanrı mağfiretinin bir sembolüdür.

3.Anglikan kilisesinde, çocukların ruh temizliğinin vaftiz yoluyle sağlanması kabul edilmiştir. Haç çıkarmak usulü de vardır.

4.Protestanlığın Amerikadaki bir kolu olan quaker’ler vaftizin dış âyinini uygulamazlar. Liberal protestanlara göre ise vaftizin ancak pedagojik bir değeri vardır.

Vaftiz Kurnası

Önceleri, geniş ve derin, toprağa gömülü bir fıçıydı; bebekler bu fıçıdaki suya daldırılarak vaftiz edilirdi. XI. yy.a doğru suyu tepeden aşağıya dökerek vaftiz etmek usulü benimsendi. Bugün vaftiz kurnası, iki bölmeli yüksek bir teknedir. Birinci bölmede vaftiz suyu bulunur; İkincisi ise leğen görevi yapar. Vaftiz kurnasının kutsallaştırılması, Paskalyadan önceki gece ve Hamsin yortusundan önce yapılır. Bu kutsallaştırma töreni hıristiyan kilisesinin gösterişli törenlerinden biridir.

En ünlü vaftiz kurnalarının başlıcaları Liege’de Saint – Barthelemy kilisesinde Renier de Huy’un şaheseri olan vaftiz kuması (1107 – 1118 arası) ile Siena vaftizhanesinin della Quercia, Donatella ve Ghiberti’nin alçak kabartmaları ile süslenmiş vaftiz kurnası dır.

Vaftizhaneler

Suya daldırma usuluyle vaftize göre kurulmuştu: evlerin impluvium’ları, hıristiyan mezarlarındaki havuzlar. İlk vaftizhaneler IV. yy.da Kilise barışından sonra yapıldı. Bunlar az çok süslü, üstü örtülü basit havuzlardı ve kiliseden aynydı. Her piskoposluk şehrinin kendi vaftizhanesi vardı.

Zamanla basit havuzun yerini basit bir tekne aldı; her kilisenin içinde bir vaftizhane yapıldı ve bunların kiliseden ayrı bir binada bulunması zorunluğu kaldırıldı, önce yuvarlak olan vaftizhaneler (Pagani’de Nocera yuvarlak vaftizhanesi, Napoli eyaleti), sonra çok köşeli yapıldı (Verona’da San Zeno ve Floransa’nın ünlü vaftizhanesi). Daha ilk zamanlarda vaftizhaneler Vaftizci Aziz Yahya’ya adanmıştı.

İtalya’da birçok ünlü vaftizhane vardı (Ravenna, VI. yy.; Pisa, XII. yy. v.b.). Sekizgen vaftizhanelerin en ilgi çekicisi Roma’da San Giovanni’in Laterano vaftizhanesidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir