Vakanüvis Nedir,Osmanlıdaki Vakanüvisler | Osmanlı Tarihi |

Vakanüvis Nedir,Kısaca Özeti,Osmanlı Devleti’nde, Divan-ı Hümayun kaleminde görevli, kendisine verilen resmî belgelere dayanarak siyasal olayları kaydeden devlet tarihçisi.Vakanüvis, devletçe yazılması istenen olayları kaydederdi, kendisine, gizliliği dolayısıyla, çok zaman birinci derecedeki belgeler gösterilmez, ancak gerekli görülen bilgiler amed’ci aracılığıyla verilirdi.

Vakanüvis, devletin resmi tarihçisiydi.

Daha önce bu görevi şehnameci yapardı.

İlk olarak Tevkiî Abdürrahman Paşa tarih konusunda Vakayiname adlı bir eser yazdı.

Eser, 1648-1684 yılları arasındaki olayları içine alır.

1699’da Mustafa Naima Efendi, ilk resmi vakanüvis tayin edildi: kendisinden önce yazılmış tarihleri inceleyerek bazı olayları da şahitlerinden dinleyerek 67 yılı kapsayan bir tarih yazdı.

Eserinin adı Revzatü’l-Hüseyn fi Hulâsaı-i Ahbaril-Hafıkeyn’dir (Doğu ve Batı Haberlerinin özeti Hakkında Hüseyin’in Bahçesi). [Naima Tarihi diye tanınır.] Naima’dan sonra gelen vakanüvisler ve olaylarını yazdıkları yıllar sırasıyla şunlardır:

Osmanlıdaki Vakanüvisler

  • Rifat Efendi (müsveddelerini Raşit Efendiye devretti).
  • Raşit Efendi (1661 – 1722).
  • Çelebizade Asım Efendi (1722 – 1729).
  • Sami Efendi (müsveddelerini Subhi Efendiye bıraktı).
  • Şakir Efendi (müsveddelerini Subhi Efendiye bıraktı).
  • Hıfzi Efendi. Subhi Efendi (1730 – 1743).
  • Şefik Efendi (1743).
  • Süleyman izzî Efendi (1743 – 1752).
  • Rahmi Efendi.
  • Hakîm Efendi.
  • Çeşmizade Mehmed Ubeydullah Efendi.
  • Mehmed Said Efendi.
  • Behçet Efendi, Vasıf Efendi (1753 – 1774).
  • Süleyman Molla.
  • Enverî Sadullah Efendi (1775 – 1779).
  • Mehmed Edib Emin Efendi (1792).
  • Halil Nuri Efendi (1794 – 1798).
  • Pertev Efendi (müsveddeleri Asım Efendiye devredildi).
  • Amir Efendi (müsveddeleri Asım Efendiye bırakıldı).
  • Mütercim Asım Efendi (1788 -1808).
  • Şanizade Mehmed Ataullah Efendi (1808-1820).
  • Mehmed Esad Efendi (1721 -1824 ve Yeniçeri ocağının kaldırılması).
  • Mehmed Recai Efendi. Nail Efendi, Cevdet Paşa (1775-1825).
  • Ahmed Lütfi Efendi (1825 – 1872).
  • Muallim Naci Efendi.
  • Abdurrahman Şeref Efendi.

Bir cevap yazın