Yenişehirli Abdullah Efendi

Yenişehirli Abdullah Efendi Şeyhülislâm (Bursa, ?-İstanbul 1743). İstanbul’da Çatalcalı Ali Efendinin elinde yetişti. Sırasıyla medreseleri devretti, Süleymaniye derecesine ulaştı. Fıkıh sahasındaki bilgisi sebebiyle fetva emini oldu. Halep ve Bursa kadılıklarında bulundu.

Mora seferine Orduyu hümayun kadısı olarak katıldı. Anadolu kazaskerliğine getirildi.Abdullah Efendi. Mora’da dost olduğu rikâp kaymakamı Nevşehirli Damad İbrahim Paşanın yardımıyla Rumeli sadrını işgal etmeden şeyhülislâm oldu. On iki sene bu mevkide kaldı. Meşihatı zamanında, dini kitaplar hariç, türkçe eserlerin basılabileceğine dair ilk fetva veren şeyhülislâmdır.

1730 isyanını hazırlayan âsiler, devlet adamları arasında .Abdullah Efendinin de başını istemişlerdi. | Fakat ihtilâl sırasında Zülâli Haşan Efendi ve ispirizade gibi asilere taraftar adamlar ile, gizlice işbirliği yaparak, Ahmed lll’ün hal’ine taraftar olduğu için, ölümleri ilân edilenler listesinden ismi çıkartıldı. Bunu duyan İbrahim Paşa, henüz Saray’da bulunan Abdullah Efendiyi, ihanet suçundan derhal Bozcaada’ya (bir rivayete göre de Gelibolu’ya) sürdürdü, isyanın sonunda İstanbul’a dönemeyerek, Kâbe’ye gitti. Dönüşte İstanbul dışındaki çiftliğinde ikamete memur edildi. 1742’de affedildi ve İstanbul’a geldi.

Behçet-ül-Fetâvâ maan-Nukul (Nakiller yoluyle Fetvaların Güzelliği) adlı fetva kitabı, fıkıh sahasındaki geniş bilgisini gösterir. Yenilik taraftarı, sosyal işlerde Nevşehirli İbrahim Paşaya çok yardım etmiş bir şeyhülislâmdı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir