Zeybek

Zeybek Ege dolaylarında ve daha çok köylerde, çiftliklerde yaşayan Türkler’e verilen ad.Zeybek’ler genellikle anadolu köylüsünün niteliklerini, özelliklerini taşır, onların benimsedikleri inanç ve gelenekleri sürdürürler.

Zeybeğin Özellikleri

Zeybekler işlemeli şalvar, kuşak, üste cepken, başa börk giyer veya fes üzerine çevre sararlar. Silâhlık, tozluk, yemeni veya çizme giyerler. Zeybeklerin başkanina «efe», yardımcılarına «kızan» denir. Atılgan, yiğit, savaşçı kimseler olan zekbekler Osmanlı imparatorluğu döneminde ve Kurtuluş savaşı yıllarında birçok savaşlara katılmış, yararlıklar göstermişlerdir.

Zeybek, meydanlarda davul, zurna (şimdilerde gırnata-klarnet) ile. kapalı yerlerde de cura, bağlama, divan sazı ve dümbelek eşliğinde oynanır.

Zeybek Çeşitleri

Başlıca zeybek oyunları şunlardır:

İzmir’de oynanan zeybekler: ağır zeybek, arpazlı zeybeği, bengi, bergama zeybeği, çakıcı zeybeği, dağlı zeybeği, edremit zeybeği, harmandalı zeybeği, kozak zeybeği, ödemiş zeybeği, somalı zeybeği, yalı zeybeği, yörük ali zeybeği, yunddağı zeybeği, soma zeybeği.

Balıkesir’de oynanan zeybekler: pamukçu bengisi, dörtlü zeybek, ikili zeybek, güvende zeybeği.

Muğla’da oynanan zeybekler: alıdaverin zeybeği, soğukkuyu zeybeği, kerimoğlu zeybeği. kadoğlu zeybeği, beşkaza zeybeği.

Aydın ilinde oynanan zeybekler: aydın zeybeği, harmandalı zeybeği, ortaklar zeybeği, iki parmak zeybeği.

Denizli ilinde oynanan zeybekler: dokuzlu zeybek, bulanık zeybeği, buldan düz oyunu (zeybek), kinikli zeybeği, denizlinin horozu (zeybek), seğmen sekmesi zeybeği, tek parmak zeybeği, alaylar zeybeği.

Zeybek havaları, ağır veya orta aksak usulünde olur ve ağır çalınır. Aksak. yani yürük olan zeybeklere Ege’de «kadın zeybeği» denilir ve bu yürüklük, oyunun heybetiyle uygun görülmez. Zeybek temposu, aksak ve oynak usulleri çerçevesinde olmakla beraber raksa mahsustur. İcrada davul ve zurnanın bulunması şarttır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir