Zonguldak Tarihi

Zonguldak Tarihi Zonguldak’ın uzun bir geçmişi yoktur. Eski kaynaklarda Herakleia (Ereğli) ve Amastris (Amasra) arasında, Filyos suyu ağzından başka bir yerde hiç bir önemli yerleşme adı geçmez.

Osmanlı yönetiminde Bolu Sancak beyliğine bağlı bir kariye (köy) olan Zonguldak, bu dönemde önemli bir gelişme göstermedi; her türlü savaş, istila ve tarihi olaylardan uzak kaldı. Zonguldak ve yöresi XIII. yy. içinde Anadolu’ya yerleşmeye başlayan Türkler tarafından ele geçirildi.

1291’de Candaroğulları, Eflâni (bugün Zonguldak’ın kazası) merkez olmak üzere beyliklerini kurdular. 1392’de Yıldırım Bayezid, Zonguldak’ı osmanlı ülkesine kattı. Fatih döneminde (1459) Amasra’nın Cenevizlilerden alınması üzerine Zonguldak bölgesi tamamen osmanlı yönetimi altına girdi.

Zonguldak ve dolayında bir sancak (il merkezi) kurulmadı. Tanzimat dönemine kadar Bolu sancağına bağlı olan Zonguldak, bu dönemden sonra Kastamonu vilâyetine bağlandı.

XIX. yy. sonlarına doğru, özellikle 1882’den itibaren kömür havzasına yabancı kapital girdikten sonra gelişmeye başladı, kömür işletmesınin gerçek merkezi ve ihraç limanı oldu, Fransız şirketi tarafından mendirekli liman, kömür yıkama yerleri (lavuar), dekovil yolları ve asma hatlar, lojmanlar yaptırılmış, önceleri Kastamonu vilayeti Bolu sancağı içinde Ereğli kazasına bağlı bir köy durumunda olan Zonguldak 1899’da ayrı bir kazaya (ilçe) merkez oldu, kasabada belediye kuruldu, bundan sonra Zonguldak gelişmesini sürdürerek ülke içi dış ve piyasa için kömür ihraç merkezi oldu, 1915 bahar ve yazı içinde birkaç defa rus donanması tarafından topa tutuldu.

8 mart 1920’de buraya çıkan fransız kuvvetleri, halkın direnmesi karşısında 18 haziranda yöreden çekildiler.

1920’de sancak ve 1924’te vilayet (il) merkezi olan Zonguldak, Cumhuriyet devrinde 1927’de yapılan ilk sayımda nüfusu 11 797 olarak tespit edildi, bu sayı 1935’te 20 603, 1950’de 35 722. 1960’ta 54 010, 1965’te 55 400 oldu, 1970’te ise 72 000’i aştı.

Bir maden işletmesi ve endüstri merkezi olan Zonguldak’ın nüfusunda erkek sayısı kadın nüfustan belirgin şekilde fazladır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir