Cami’üt-Tevarih

Cami’üt-Tevarih (Tarihler Derlemesi) ilhanlı tarihçisi Reşidüddin Fazlullah Tabib in (1248-1318) moğolca iki ciltlik genel tarihi. Olcaytu Hana sunulan bu eserin ilk cildi Türk ve moğol tarihine, ikinci cildi.

İslâm, çin, hint, İbrani, frenk tarihine aittir. Oguzname’nin bir parçası da bu cilttedir. Reşidüddin, eserinin İlhanlılarla ilgili bölümünü kendisi yazmış, öteki milletlerin tarihini kendi planına göre her milletin tarihçilerine hazırlatmıştı.

Moğol tarihini Pulad Çınsang, çin tarihini Litaçi ve Maksun veya Kamsun, frenk tarihini Tebriz’de bulunan frenkler kaleme aldılar. Müsveddeler çağın bilginlerine gönderilerek yanlışların giderilmesi için yardımları sağlandı.

Cami-üt-Tevarih’te Türk ve Moğollara ana medeniyetlerin sahibi kavimler olarak özel bir yer ayrılmıştır. Sosyal kurumlara, iktisat hayatına geniş yer vermesi de eserin önemli vönlerindendir.

Elde bulunan arapça ve farsça nüshaların çeşitli bölümleri Quatremerc. Karl John, Berezin. Blochet, Dânişpujûh ve Mahmud Debîr Siyâkî tarafından yayımlandı. Gazneliler ve Selçuklulara ait bölümlerini Ahmed Ateş iki cilt halinde yayımladı (Türk Tarih kurumu. 1957 ve 1960).

Bir cevap yazın