Cem Sultan Kimdir,Hayatı

Cem Sultan Kimdir,(1459-1495),Osmanlı şehzadesi.

Cem Sultan Hayatı

Babasının 1473’te Uzun Hasan’a karşı yaptığı seferde Edirne’de bulunarak Rumeli’nin korunmasını yönetti.

1474’te Karaman beylerbeyliği ile Konya’ya gönderildi; Karaman’da kaldığı altı yıl içinde bir yandan okudu, bir yandan da binicilik ve avcılık gibi sporlarla uğraştı. Çevresinde Gedik Ahmed Paşa, Frenk Süleyman Paşa.

Defterdar Ahmed gibi devlet adamları vardı. Sadrazam Karamanı Mehmed Paşa da Cem’i tutanlardandı. Ağabeyi şehzaöe Bayezid, Karamanı Mehmed Paşanın yanlış mali siyasetinden zarar görenlerle birleşmişti.

Fatih 3 mayıs 1481’de ölünce Karamanı Mehmed Paşa Bayezid’e taraftar olan yeniçerilerin isteklerine uyarak Amasya’ya haber gönderdi. öbür yandan da bir adamıyla Cem’e mektup ulaştırdı.

Cem’e gönderdiği adam Anadolu beylerbeyi Sinan Paşa tarafından yakalanarak öldürüldü. Bu haberi alan yeniçeriler de sadrazam Karamam Mehmed Paşayı Öldürdüler.

Bayezid İstanbul’da idi. Cem. Konya’dan Bursa’ya gelerek şehri ele geçirdi. Adına hutbe okutup sikke bastırarak 18 gün hüküm sürdü. Karamanoğulları da Cem’i destekliyordu. Cem’in imparatorluğu bölüşme fikrini Bayezid reddetti.

Yenişehir ovasında Cem ve Bayezid kuvvetleri 20 haziran 1481’de karşılaştılar. Yenilen Cem Konya’ya gelerek ailesini yanına aldı, sonra Memlukler’in elindeki Tarsus’a sığındı.

25 eylül 1481’de Kahire’ye vardı ve sultan Kayıtbay tarafından ağırlandı. 1482 Eylülünde hac ziyaretini yaparak Kahire’ye döndüğünde Karamanoğlu Kasım Bey ve Ankara sancakbeyi Mehmed Beyin davetleriyle karşılaştı.

Halkın Bayezid’den yüz çevirdiği ve kendisini beklediği yolundaki haberler Üzerine memluk beylerinin muhalefetine rağmen Sultan Kayıtbay’ın müsaadesi ile Anadolu’ya doğru yola çıktı.

Halep’e geldiğinde Kasım ve Mehmed beyler de ona katılmışlardı; Cem ve Kasım, Konya kuşatmasına giderken Mehmed Bey de Ankara’ya doğru ilerledi, fakat Çubukova’da Sivas beylerbeyi Süleyman Paşa tarafından öldürüldü.

Bunun üzerine Konya kuşatmasını bırakıp Ankara’yı ele geçirmeye yönelen Cem Sultan, bizzat Bayezid emrinde büyük bir kuvvetin gelmekte olduğunu duyunca İran’a gitme konusundaki esas planını değiştirerek Karam an’a bağlı Taşeli’ye gitti.

Bu sırada Konya Ereğli’sine gelen Bayezid onunla anlaşma teşebbüsünde bulundu; ailesi ile birlikte Kudüs’te oturmak şartıyla şehzadelik zamanındaki gelirinin ödeneceğine söz verdi.

Fakat Karamanoğulları beyliğini tekrar kurmak düşüncesinde olan Kasım Bey, Cem’e tesir ederek denizden Rumeli’ye geçmek için onu kandırdı.

Bunun üzerine Cem Rodos’taki St. John şövalyelerinin başı olan P. d’Aubusson ile bir anlaşma yaptı.

10 Temmuz 1482 tarihli anlaşmaya göre Cem istediği kadar Rodos’ta kalabilecekti. 30 Temmuzda adaya vardı. P. d’Aubusson Papa’ya gönderdiği bir mektupta Cem’i Osmanlı devletinin yıpratılmasında araç olarak kullanabileceklerini yazıyordu.

Cem ise hala imparatorluğun bölünmesi için Bayezid ile anlaşmaya varacağını ümit ediyordu. Fakat Bayezid, şövalyelerle bir anlaşma yaparak Cem Sultanın giderlerine karşılık her yıl 45 000 venedik dükası vermeyi kabul etti.

Anlaşıldığına göre onlar da Cem’i muhafaza edecekti. Cem, Fransa yoluyla Macaristan’a yollanacağı vaadi ile Fransa’ya gönderildi.

Bayezid II, Cem’in Macaristan’a geçmesini önlemek için batıya elçiler ve casuslar gönderdi. Devrin hükümdarları, hem siyasi itibar hem de para sağlayan bir araç olarak Cem’i yanlarında bulundurmak düşüncesindeydiler.

Cem’i, Bourgneuf yakınında kendisi için yaptırılmış Grosse Tour veya Tour de Zizim denen bir kaleye kapattılar. Cem, Fransa’da göz altında 7 yıl yaşadı.

Bu arada Bayezid II, Gedik Ahmed Paşa aracılığı ile Cem’in üç yaşındaki oğlu Oğuz Hanı öldürttü. St. John şövalyeleri ile papalık, yaptıkları anlaşma gereğince «Hıristiyanlığın yararı için» Cem’in Roma’ya nakil edilmesini kararlaştırdılar. Cem. 4 mart 1489’da Roma’ya vardı.

Bu durumdan çok endişelenen Bayezid II, eskiden yaptıkları anlaşmaya uyulmadığını ileri sürerek durumu protesto etti.

Bunun yanı sıra Kapıcıbaşı Mustafa Ağayı da bir mektup ve 120 bin düka altın ile Papa’ya göndererek (1490), şövalyelerle yapılan anlaşmaya uyulmasını talep etti.

Para, Cem Sulta’nın canlı olduğu görüldükten sonra verildi. Bu para üç yıllık masrafın karşılığı idi.

Papa İnnocentius VIII ölünce, yeni Papa Alexander VI 4le anlaşmayı yenilemek üzere başka bir osmanlı elçisi geldi (1493).

Papa, bir yandan Cem için osmanlı elçisine teminat verirken, öte yandan da onu elinde tutmakla Hıristiyanlığa karşı Osmanlı imparatorluğunu bağlayabileceğini ümit ediyordu.

Fransa kralı Charles VIII 1494’te italya’yı istilâ ederek Roma’ya gelince Papadan, bir haçlı seferi tertip edebilmek için Cem’i istedi ve onu Napoli seferinde yanına aldı (1495).

Fakat Cem yolda hastalanarak 25 şubat 1495’te Napoli’de öldü. Cem’in Papa tarafından zehirlendiği de ileri sürülmektedir.

Cem’in ölümünü Bayezid, Venediklilerden öğrendi ve Osmanlı topraklarında onun için dua edilmesini emretti.

Cenazesi 1499’da Napoli’den getirilerek Bursa’da büyük ağabeyi Mustafa’nın türbesine gömüldü.

Cem’in Rodos’a sığınmış olan oğlu Murad, adanın alınmasından sonra oğluyla birlikte öldürüldü (1522).

Aynı zamanda şair olan Cem Sultan, şiirlerini, biri farsça, öbürü türkçe iki Divanda toplamıştı. Fâl-ı Reyhân-1 Suttan Cem adlı bir fal kitabı ve Cemsüd ü Hurştd adlı bir mesnevisi Yardır.

Bir cevap yazın