Fatımiler Dönemi Camileri,Özellikleri

Fatımiler Dönemi Camileri Mısır’da ise, Hz. Muhammed’in kızı Fatma’nın soyundan gelen Ebu Muhammed Ubeydullah iki yüzyıl sürecek Fatımi halifeliğini kurar.

Fatımiler Dönemi Camileri Özellikleri

Fatımiler İslâm sanatına, berberi olduklarından Kuzey Afrika; Şiî olduklarından İran etkilerini meydana getirdiler.

İlk şehirleri Mehdiye idi. Mehdiye’de kıbleye dikey dokuz nefli Mehdiye camii yapıldı.

Bu yapıdan, günümüze, mihrabın kalıntılarıyla avluya girişi sağlayan kapı revakı kalmıştır.

Atnalı kemer şeklindeki portal dışarı doğru çıkıntılıdır ve sasani eyvanlarını ve roma zafer taklarını hatırlatır, 998’de yapılan Sfaks Ulucamiinde derinlemesine uzanan on dokuz nefin üzeri, geçme tonozlarla örtülüdür.

Minaresi, Kayrevan camiinde olduğu gibi Üst üste konulan üç kuleden meydana gelir.

Fatımi kölelerinden Cevher 964’te Mısır’ı ele geçirdiğinde Fustat yakınında Kahire şehrini kurarak burada (970-972) El-Ezher camiini yaptırdı.

Caminin planı Emeviye camiine benzer, ama tromplu kubbelerde İran etkisi görülür.

Birçok bakımdan İbntolun camiine benzeyen El-Hakim camiinde de aynı yenilikler görülür.

1003’te El-Hakim zamanında biten camiin dış cephesindeki taş işçiliğinin kalitesi, burada suriyeli veya güneydoğu anadolulu ustaların çalışmış olabileceğini düşündürür.

1125 Yılında yapılan El-Akmer camii, tamamen taştandır. İçleri istiridye kabuğu şeklinde işlenmiş sivri kemerli nişleri, kûfi yazı frizleri, madalyonları, stalaktıtli süsleri ile zengin bir cephe mimarisine sahiptir.

Talayi bin Ruzzik’İn 1160’ta yaptırdığı Salihtalayı camii plan ve düzenlemesi bakımından eski geleneklere uygundur.

Halife El Muntasır’ın başkumandanı Emirülcuyuş Bedrü’l Cemali’nin (1085) yılında yaptırdığı ve her bakımdan yenilikler gösteren El-Cuyuşi camii ise ilerki devirlerde gelişecek bir düzenleme örneği ile karşımıza çıkar.

Bu cami üç bölüme ayrılır, öndeki giriş bölümünün sağında minareye çıkılan merdiven, solunda abdest almaya ayrılan bir salon bulunur. Ortada ise kare şeklinde giriş dehlizi vardır.

Orta bölüm bir avlu ile sağ ve solundaki, üzerleri tonozla örtülü birer odadan meydana gelir.

Çifte sütunlara dayanan üç kemerden girilen harim bölümünde, mihrabın önünde yükselen yumurtamsı bir kubbe vardır. Bu kısmı, üç taraftan çapraz tonozlu beş bölüm kuşatır.

Harimin sol yanında ise Mısır İslâm mimarisinde ilk olarak görülen kubbeli bir türbe vardır.

Bu yapıdaki, sivri kemerler, Mısır’da ilk kez kullanılan tuğla mukamaslar ve alçı mihrap süslemelerinde Asya etkisi açıkça görülmektedir.

Bir cevap yazın