Hüseyin Sadeddin Arel Kimdir,Hayatı

Hüseyin Sadeddin Arel Kimdir Türk besteci ve musiki bilgini (İstanbul 1880-1955).

Hüseyin Sadettin Arel Hayatı ve Eserleri

Anadolu kazaskeri Dardağanzade Mehmed Emin Efendinin oğlu ve Adliye nazırı kazasker Ali Haydar Arsebük’ün kardeşi. Hukuk mektebini bitirdi.

Adliye nezareti mütercimi, mektubî müdürü, deniz ticaret mahkemesi hâkimi (1909), Makedonya vilâyetleri Adliye müfettişi, ceza işleri müdürü, Adliye müsteşarı (1911),

Şûrayı Devlet üyesi (1913), Defter-i Hakanî emini (tapu ve kadastro umum müdürü) [1915], Şûrayı Devlet Tanzimat Dairesi reisi oldu (1915).

Şûrayı Devlet kaldırılınca devlet görevinden çekildi. İzmir’de, sonra İstanbul’da avukatlık yaptı.

1910’da Washington’da toplanan Milletlerarası hukuk kongresinde Türkiye’yi temsil etti.

1908’de Şehbal adlı lüks dergiyi yayımlamağa başladı (on beş günde bir). 1939-1940’ta aylık Türklük kültür dergisini yayımladı (14 nüsha).

Arapça, Farsça, Fransızca, İngilizce ve Almancayı bilir, diğer birkaç dili de okuyup anlardı.

Hukuk bilgini ve edip olarak da tanınmıştır. Musikiye 10 yaşında başladı. Hemen bütün sazları çalmayı öğrendi. 1907-1909’da Edgar Manas’tan batı musikisine ait bilgiler öğrendi.

Devrinin bütün musiki ustalarını tanıdı. Rauf Yekta ve Dr. Subhi Ezgi ile beraber türk musikisi ilmi üzerinde çalıştı.

Bu suretle 500 yıldan beri âdeta unutulmuş olan türk musikisi nazariyatı ortaya çıktı. Türk ve batı musikilerinde hâlâ kullanılan yüzlerce terim koydu. Bir kemence beşlemesi yaptırdı.

1943-1948’de İstanbul konservatuvan başkanlığında bulunarak, batı müziği kısmını ıslah etti ve türk musikisi kısmı ilejcra heyetini kurdu.

Türk Filarmoni derneği ile Türk Hukukçular derneğinin kurucusu ve ilk başkanıdır.

Konferansları, yazılan, konservatuvar ve özel dersleri, cumartesi toplantılarındaki sohbetleriyle, türk musikisinin çok sesli çağdaş bir sanat olarak gelişmesi için büyük gayret gösterdi. Kütüphanesi, ölümünden sonra İstanbul üniversitesine verildi.

Türkiyat enstitüsünün bir köşesinde kurulan Arel kütüphanesi, özellikle emsalsiz türk musikisi repertuvarını toplayan on binlerce nota ile, büyük değer taşır.

Hüseyin Sadettin Arel Eserleri

Türk Musikisi Nazariyatı Dersleri, Türk Musikisi Kimindir?, Armoni Dersleri, Kontrpuan Dersleri, Füg Dersleri, Eski Musiki Tarihi, Prozodi Dersleri.

Son yıllarında gençliğinde özellikle batı tarzında bestelediği yüzlerce eserini yok ettiği için, bugün elimizdeki eserleri 741 parçadan ibarettir: 51 mevlevî âyini, 108 durak, 101 ilâhi, 3 nakış beste, 2 aksak ve 2 yürük semaî, 51 gazel, 120 garkı, fantezi ve köçekçe, 26 pes-rtv, 106 saz semaîsi, 61 oyun havası, 16 çok uzun tasvirî saz eseri, 3 dinî saz eseri, 20 taksim, 71 çoksesli parça .(sonatin, ikileme, üçleme, dörtleme, besleme, altılama, füg, kanon, marş, şarkı, ilâhi).

Bütün bu eserler, nüans işaretleriyle yazılmış, batının ifade unsurlarından yararlanmıştır.

Hemen hepsi virtüozluk parçaları olduğu için, bugünkü durumda icra edilmeleri imkânsızdır. Fevkalâde bir nağme ve cümle yapısı gösterirler.

Arel, şarkı formunda büyük şarkı bestecileri derecesine erişememiş, beste-semai formlarında da pek eser vermemiştir.

Fakat gerek dinî eserlerde (özellikle âyin ve durak), gerek saz eserlerinde, türk musikisinin, çok önemli bir bestecisi olarak kalmıştır.

Bir cevap yazın