Jean Paul Marat Kimdir,Hayatı

Jean Paul Marat Kimdir,Mara adlı, Sardunya asıllı orta halli bir ailedendi; Jean-Paul Marat, Bordeaux ve Paris’te tıp okudu, sonra İngiltere’de yerleşti, siyasi-felsefi eserler (A Philosophical Essay on Man [İnsan Üstüne Felsefi Bir Deneme], 1773; The Chains of Slavery [Köleliğin Zincirleri], 1774), bilim ve hukuk eserleri Jean Paul Maratyayımladı; 1774’te mason oldu.

1775’te Saint Andrews üniversitesinde tıp doktorası verdi.

Jean Paul Marat Hayatı

Fransa’ya dönünce Artois kontunun muhafız birliği hekimliğine getirildi (1777). 1783’te işinden çıkarıldı, çünkü Bilimler akademisine sunduğu tasarılar olaylara yolaçmıştı.

12 Eylül 1789’da Le Publiciste Parisien adlı gazeteyi çıkarmaya başladı; gazetenin adı 16 eylülde L’Ami du Peuple (Halkın Dostu) oldu. Sınırsız bir basın hürriyetinden yana olan Marat, gazetesinde aristokratların komplolarını, Anayasanın zayıf taraflarını, bakanların ihanetlerini sert bir dille açıkladı; hapse atıldı (8 ekim-5 kasım 1789).

Cordelier kulübünün ilerigelen üyelerindendi; Necker’e şiddetle çattı, bu yüzden Londra’ya sığınmak zorunda kaldı (ocak-mayıs 1790’da).

Fransa’ya dönünce, La Fayette’i Devrim düşmanlarıyla işbirliği yapmakla suçladı. Varennes’den ve Champs de Mars’daki silâhlı çatışmadan (17 temmuz 1791) sonra krala karşı saldırıya geçerek bir diktatörlük kurulmasını istedi.

L’Ami du Peuple kapatıldı, bunun üzerine Marat gene İngiltere’ye gitti (aralık 1791-mayıs 1792).

Uğradığı baskılar, krallığa karşı ilk çıkışı yapması, halkın çilesini derinden anlayışıyla sevgi uyandırdı.

Paris’e dönüşünde, L’Ami du Peuple’ü yeniden yayımlamaya başladı; generallerin (Dillon), askerler tarafından öldürülmesini yerinde bulduğunu açıkladı ve 10 Ağustos’un hazırlanmasında gizliden gizliye etkili oldu.

Komün’ün Denetleme komitesi (Comite de Surveillance de la Commune) yönetici yardımcısı olarak (2 eylül 1792) eylül olaylarının başlıca sorumlulanndandı.

Başkentte çıkarılan olayların taşra illerinde de yapılmasını öngören bildiriyi imzaladı.

Konvansiyona Paris’ten milletvekili seçildi, ama Montagne bile onu işe karıştırmadı.

Halkı şiddet hareketlerine kışkırttığı ve buhranlı bir dönemde diktatörlük kurulmasından yana olduğu için hem jirondenlerin, hem de Danton ve Robespierre’in saldırılarına uğradı (25 eylül 1792), Marat, L’Ami du Peuple’ün yayınını durdurarak (21 eylül), Journal de la Republique Française’i (Fransız Cumhuriyeti Gazetesi) çıkarmaya başladı (25 eylül 1792). Ad okunarak yapılan oylama sonunda kral Louis XVI’yı ölüme mahkûm ettirdi.

1793 ilkbaharındaki buhranda Jacobin’lerin bildirisini başkan sıfatiyla imzaladı; bu bildiri eyaletteki yurttaşları, Dumouries ve jironden’lere karşı Paris’i desteklemeğe çağırıyordu.

Jironden’ler Konvansiyon’un Marat’yı suçlu ilân etmesini istediler, fakat Marat 13 nisan 1793’te halkın alkışlan arasında Devrim mahkemesinde beraat etti (24 nisan).

27 Mayıs günü, ayın 18’inde kurulan onikiler komitesinin kaldırılmasını isteyerek, Jironden’lerin devrilmesinde önemli bir rol oynadı (2 haziran 1793).

Hastalık ve her taraftan uğradığı saldırılar yüzünden bitkin durumdaki, zaferini ileriye götüremedi; jironden’lere bağlı Charlotte Corday adlı bir kız tarafından öldürüldü (13 temmuz 1793) «San-külot» adı verilen aşırı devrimciler Marat’ya taparcasına bağlıydı (David’in Marat’nın öldürülmesi adlı tablosu); bu bağlılık terör devrinden sonra da bütün canlılığıyla devam etti.

Marat Pantheon’a gömüldü (21 eylül 1794). Fakat bir süre sonra aşırı devrimci davranışların sembolü sayıldı, büstü Konvansiyon’dan kaldırıldı (9 ocak 1795), kemikleri Pantheon’dan çıkarıldı (şubat 1795).

Bir cevap yazın