Hakkında Bilgi

Hakkında Bilgi,Ansiklopedik Bilgi

Tarih

Kasım Hanlığı,Tarihi | Tarih Bilgileri |

Kasım Hanlığı – Özet,Kasım hanlığı hakkında kısa bilgi,Oka nehri bölgesinde kurulan Türk hanlığı (1445-1681).

Adını, kurucusu Kasım bin Uluğ Muhammed’den alır.

Kasım Hanlığı – Özet

Kasım’ın babası Uluğ Muhammed Kazan hanlığını kurduğu zaman (1437), Altınordu hanı sıfatıyle Altınorduluları bir merkez etrafında toplamak istedi.

Bunun için, İslav beylikleri ile türk hanlıkları üstündeki hâkimiyetini tekrar kurması gerekiyordu.

Kasım Hanlığı
Kasım Hanlığı Oka nehri bölgesinde kurulan Türk hanlığı (1445-1681).

Ruslara karşı yaptığı ilk seferde Moskova kapılarına kadar dayandı (1439).

Beş yıl sonra ikinci rusya seferinde de Rusları yenilgiye uğrattı ve Moskova beyi Vasiliy’i esir aldı.

Vasiliy, Uluğ Muhammed ile yaptığı anlaşma sonunda serbest bırakıldı.

Bu antlaşmanın önemli sonuçlarından biri Moskova beyliği sınırları içinde ayrı bir beylik kurularak, başına Uluğ Muhammed’in oğlu Kasım’m getirilmesiydi (1445).

Uluğ Muhammed’in ölümünden sonra tahta sırayla büyük oğlu Mahmud (1445-1461), sonra Mahmud’un oğlu Halil (1461-1467) geçti.

Halil’in oğlu olmadığı için öldükten sonra yerine kardeşi İbrahim, han oldu (1467-1479).

Bu sırada Kazan beyleri arasında anlaşmazlık çıktı ve İbrahim’e karşı Muhammed’in ikin ci oğlu Kasım’ın tahta geçirilmesi fikri ortaya atıldı.

Ruslar, Kasım hanlığı üzerindeki emellerini gerçekleştirmek amacıyla Kasım’a askerî yardımda bulundular. İbrahim’e karşı harekete geçen Kasım başarısızlığa uğradı.

Kazan’a yaptığı ve başarısızlıkla sonuçlanan bir seferden sonra ölen Kasım’ın (1468) yerine Danyal (1468-1486) geçti.
Danyal, Novgorod seferine katıldı (1471 ve 1477); altınordu hanı Ahmed Hana karşı sefer açtı (1472). ölümüyle Uluğ Mehmed soyu sona erdi.
Bundan sonra hanlığın başına Kırım hanı Gazi Giray’ın oğlu Nurdevlet (1486-1491), sonra oğlu Satılgan (1491-1506) geçti.
Satılgan’dan sonra kardeşi Canay, Kasım hanı oldu (1506-1512).
Canay’ın ölümüyle de Kasım hanlığındaki Kırım hanları soyu son buldu; Astırhan hanları soyu başladı.
Astırhan hanı Bahtiyar Sultanın oğlu Şeyh Avliyar, 1512’de Rusya tarafından Kasım hanı tayin edildi, ölümünden sonra yerine oğlu Şah Ali (1516-1614) geçti.
Rusya ile dost olmak zorunda kalan Kazanlılar, Muhammed Emin Hanın ölümünden sonra Rusya ile vardıkları bir anlaşma sonucu Şah Ali’yi Kazan hanı, kardeşi Can Ali’yi de (1519-1532) Kasım hanı yaptılar.
Çok geçmeden Kazanlılar Kırımlılar ile anlaşarak Şah Ali’yi Kazan tahtından indirdiler; Sahip Giray’ı han olarak tanıdılar.
Sahip Giray’dan sonra gelen yeğeni ‘Safa Giray Rusların baskısıyla Kazan’ı terketti.
Bunun üzerine Kasım hanı Can Ali, Kazan hanı oldu.
1537-1546 Yılları arasında Şah Ali tekrar kasım hanlığında bulundu.
1546’da yeniden Kazan hanlığına getirildiyse de kısa bir süre kalabildi.
Rusların Kazan’a karşı kazandıkları başarıdan sonra üçüncü defa (1551-1552) Kasım hanı oldu.
Şah Ali’den sonra Kasım hanlığına Sayın Bulat (1567-1573) tayin edildi.
1573’te Hıristiyanlığı kabul ederek Semen adını alınca tahttan indirildi.
Bunun üzerine Kasım tahtına Ahmed Hanın torunlarından Mustafa Ali (1573-1600), onun ölümünden sonra da Ur az Muhammed (1600-1610) geçtiler.
Rus hizmetine girmiş olan bu yeni Kasım hanı, Kırımlılara karşı rus sınırını korudu.
ölümünden sonra da Kasım hanlığı tahtı dört yıl boş kaldı.
Bundan sonra Kasım tahtına Sibirya hanı Ali’nin oğlu Arslan geçti.
Rus valileri, onun zamanında Kasım hanlığının dış ülkelerle ilişkilerini kontrol etmeğe başladılar.
Arslan’ın ölümünden sonra yerine, çok küçük yaşta oğlu Seyid Burhan geçti (1627-1679).
Hıristiyanlığı kabul ederek Vasiliy adını aldı.
1656’da rus çarı ile birlikte Riga’da İsveçlilere karşı savaştı, ölümünden sonra Kasım tahtına Arslan hanın karısı Fatıma Sultan Bike geçti (1679-1681); onun ölümünden sonra Kasım hanlığı son buldu.

Bir yanıt yazın