Kurtuluş Savaşında Afyonkarahisar,Önemi

Kurtuluş Savaşında Afyonkarahisar Mondros Mütarekesi’nden (Aralık 1918) hemen sonra 16 Nisan 1919’da Fransızlar Mayıs 1919 tarihinde de İtalyanlar Afyonkarahisar’a girdi.

Kurtuluş Savaşında AfyonkarahisarBu birlikler 17 Mart 1920’de buradan çekilerek yerlerini Yunanlılara Bıraktılar.

Türk kuvvetlerinin karşı saldırısı sebebiyle kısa süren birinci işgal hareketi, 13 Temmuz 1921’de ikinci kez tekrarlandı ve bu durum bir yıldan fazla sürdü.

Bundan sonraki gelişmeleri Atatürk “Nutuk”ta şöyle anlatıyor:

“20 Ağustos 1922 günü öğleden sonra saat dörtte Garp Cephesi Karargâhı’nda, yani Akşehir’de bulunuyordum.

Kısa bir müzakereyi müteakip 26 Ağustos 1922 sabahı düşmana taarruz için cephe kumandanına emir verdim.

20-21 Ağustos 1922 gecesi Birinci ve İkinci Ordu Kumandanlarını da Cephe Karargâhı’na davet ettim.

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisi ve cephe kumandanının huzuriyle, sureti taarruz hakkındaki noktai nazarı, harita üzerinde kısa bir harp oyunu tarzında izah ettikten sonra, cephe kumandanına, o gün vermiş olduğum emri tekrar ettim.

Kumandanlar faaliyete geçtiler.

Taarruzumuz, sevkulceyş ve aynı zamanda bir tabiye baskını halinde icra olunacaktı.

Bunun mümkün olabilmesi için tahşidat ve tertibatın gizli kalmasına ehemmiyet vermek lâzımdı.

Bu sebeple, bilcümle harekât, gece icra edilecek, kıtaat gündüzleri köylerde ve ağaçlıklar altında istirahat edeceklerdi.

Taarruz mıntıkasında yolların ıslahı vesaire gibi faaliyetlerle düşmanın nazarı dikkatini celbetmemek için, diğer bazı menatıkta da aynı suretle sahte faaliyetlerde bulunulacaktı.

24 Ağustos 1922’de karargahlarımızı Akşehir’den, taarruz cephesi gerisindeki Şuhut kasabasına naklettirdik.
25 Ağustos 1922 sabahı da Şuhut’tan muharebeyi idare ettiğimiz Kocatepe’nin cenubu garbisinde çadırlı ordugâha naklettik.
26 Ağustos sabahı Kocatepe’de hazır bulunuyorduk.
Sabah saat 05.30’da topçu ateşimizle taarruz başladı.”
Saldırının anâ hedefi Afyonkarahisar olarak seçilmişti.
Asıl saldırıyı yapacak birlik,Nurettin Paşa’nın I. Ordusu’ydu.
Afyonkarahisar’ın güneyindeki Yunan mevzilerine saldıracak olan I. Ordu’ya Yakup Şevki Paşa’nın II. Ordüsu’nun ve II. ve IV. Kolorduları da verilmişti.
Fahrettin Paşa komutasındaki V. Süvari Kolordusu’nun 1., 2., ve 14. tümenleri harekete geçerek, Tınaztepe ve Çiğiltepe’ye, I. Ordu’nun batısına vardılar.
26 Ağustos 1922’de Büyük Taarruz başladığı zaman V. Süvari Kolordusu’nun 3. Tümeni, I. Ordu’nun karşısından Yunan birliklerinin arkasına geçmişti.
Sinanpaşa ve Kırka sırtlarındaki düşman kuvvetlerine saldırarak, Küçükköy istasyonunu ele geçirdi.
Yolun kesilmesi, Yunanlıların cepheye yardım etmesine engel oldu.
27 Ağustos 1922 günü, 1. Kolordu Komutanı Kurmay Albay izzettin (Çalışlar), 15. Tümen Komutanı Kurmay Yarbay Naci (Eldeniz) ve 33. Tümen Komutanı Kurmay Albay Kazım (Orbay) Tınaztepe’yi kesin olarak ele geçirerek Afyonkarahisar yolunu açtılar.
Aynı gün öğleden sonra, saat 05.00’te Afyonkarahisar’a girildi.
Böylece tam 1 yıl, 1 ay, 25 gün Yunan işgali altında kalan Afyonkarahisar Milli Mücadele’de ilk kurtulan kent oldu.
29 Ağustos 1922 günü Afyonkarahisar’a gelen Mustafa Kemal Paşa, büyük bir coşkuyla karşılandı.
Düşmanın, kentte çıkarttığı yangınlar, birliklerimiz tarafından söndürüldü.
Kurtuluş Savaşında Afyonkarahisar

Bir cevap yazın