Mahmud Şevket Paşa Kimdir,Hayatı,Eserleri

Mahmud Şevket Paşa Kimdir,(1856, Bağdat – 11 Haziran 1913, İstanbul) Osmanlı asker ve devlet adamı.

Mahmud Şevket Paşa Hayatı

Kethüdaoğlu Süleyman Beyin oğlu. Arap asıllıdır. İlk öğrenimini Bağdat’ta yaptı; İstanbul’a gelerek Askerî idadiye girdi.

Harbiye mektebini bitirdi; erkânıharp yüzbaşısı olarak Erkânı Harbiye reisliğinde görev aldı (1882); bir süre Girit’teki tümenin başında bulundu.

Harbiye mektebinde silâh bilgisi ve atış talimi nazariyeleri öğretmeni oldu (1883); Mauser fabrikalarına ısmarlanan silâhların yapılışına bakmak üzere Almanya’ya gönderildi.

1894’te Fransa’ya gitti; dönüşünde miralaylığa yükseltildi. Tophane dairesi tecrübe ve muayene reis vekili oldu.

1901’de topçu ikinci ferikliğine yükseldi; 1905’te birinci ferik rütbesiyle Kosova valiliğine, İkinci Meşrutiyetin ilânı sırasında Üçüncü ordu kumandanı olarak İttihat ve Terraki fırkasının ilerigelenleriyle işbirliği yaptı.

31 Mart olayını takip eden günler Selânik Redif fırkası erkânıharp reisi bulunan kolağası Mustafa Kemal Bey (Atatürk), bu olayı ferik Hüseyin Hüsnü Paşa aracılığıyle İttihat ve Terraki’ye bildirdi ve sorumluların cezalandırılmasını istedi. Bu teklif, parti tarafından kabul edildi ve bir kuvvetin İstanbul’a gönderilmesine karar verildi.

Hcreket ordusu adı verilen birlik, Mahmud Şevket Paşanın kumandasında Edirne’ye, oradan da İstanbul’a geldi.

Kurmay başkanı olan Mustafa Kemal Bey, Mahmud Şevket Paşa adına İstanbul halkına bir bildiri yayımlayarak isyanın bastırılmasını istedi.

Fakat anlaşılamayan bir sebeple Mustafa Kemal Bey, daha İstanbul’a girmeden azledildi; Mahmud Şevket Paşa, padişahı tahttan indirdikten ve düzeni sağladıktan sonra Birinci, İkinci ve Üçüncü ordular müfettişi unvanını aldı.

Abdülhamid II’yi Fethi (Okyar) Bey vasıtasıyla Selânik’e gönderdi; Hakkı Paşa kabinesinde harbiye nazırlığı görevini aldı. 1910’da başlayan Arnavutluk isyanı üstüne sefere çıktı.

Kumandasında seksen iki piyade taburu vardı. Ayaklanmayı şiddetle bastırdı; halkın elinden silâhları topladı; sonra Mahmud Şevket Paşa Mehmed V Reşad’ın Rumeli gezisine katıldı.

İtalya’nın Trablusgarp’a saldırmasından önce, uyarmalara rağmen, buradaki fırkayı Yemen’e göndererek cephaneyi İstanbul’a getirmesi, tedbirsizliğine örnek olarak gösterilir.

Sonra Arnavutluk meselesi yüzünden istifa etti (9 temmuz 1912). Yerine Nâzım Paşa harbiye nazırı oldu. ittihatçılar devrildi.

Kâmil Paşanın sadrazamlığı sırasında Balkan harbinin kötü gitmesi, bu kabineyi de başarısız duruma düşürdü.

Midye-Enez hattı türk sınırı olarak bu kabine tarafından kabul edilince; Enver (Paşa), Talât (Paşa), Mümtaz, Mustafa Necip ve Yakub Cemil Beylerin düzenlediği Babıâli baskını yapıldı. Kâmil Paşanın yerine Mahmud Şevket Paşa sadrazam oldu (23 ocak 1913). Harbiye nazırlığını da elinde tuttu.

Bu sırada Edirne, Yanya ve Işkodra, Bulgarların eline geçti. Edirne’yi ele geçiren Bulgarlar, türk askerini öldürdüler.

Hariciye. nazırı ittihatçı Said Halim Paşa, büyük devletlerin barış tekliflerini kabul etti.

İmzalanan Londra antlaşmasıyla (30 mayıs 1913), Bulgaristan’a bırakılan Edirne bir süre sonra Enver Paşa tarafından geri alındı.

Bu sırada Mahmud Şevket Paşa bir suikasta uğrayarak öldü: Harbiye nezaretinden çıkarak otomobille Babıâli’ye gelirken Divanyolu’na saptığı sırada bir cenazeye rastladı; arabası durdu.

Burada bir araba içinde bekleyen 8 suikastçı arabanın durmasından yararlanarak ellerinde bulunan tabancalarla ateşe bağladılar.

5 Kurşun isabeti alan Mahmud Şevket Paşa ve yanında bulunan sadaret ikinci yaveri İbrahim Bey derhal öldüler (11 haziran 1913).

Topal Tevfik, Çerkez Ziya, Nazmi, Şevki, Mehmed Ali, Abdullah, Safa ve Abdurrahman’dan kurulu suikastçılar hemen yakalanarak öldürüldüler.

İttihat ve Terraki’ye karşı olanların çoğu bu olay yüzünden sürgüne gönderildi; bazıları da idam edildi. idam edilenler arasında Tunuslu Hayreddin Paşanın oğlu Salih Paşa da vardı.

Mahmud Şevket Paşa ittihatçı değildi; fakat onları tutardı. 4 Ay 19 gün süren kısa sadareti sırasında devlet sırlarını padişahtan bile sakladı.

Mahmud Şevket Paşa Eserleri

Fransızcadan çevirme Logaritma Cedveli ve Tatbikatı, Hendese-i Musattaha ve Mücesseme (Düzlem ve Uzay Geometri), Fenn-i Esliha (Silâh Bilgisi), Seferber Zabitler Muktırast, adlı tercümeleri ve bir de telif eseri (Osmanlı Teşkilât ve Kıyafet-i Askeriyesi [Osmanlı Teşkilâtı ve Askerî Kıyafetleri]) vardır.

Bir cevap yazın