Michigan – Eyaleti,Tarihi | Coğrafya Bilgileri |
Michigan – Eyaleti,Merkezi Lensing.Michigan nüfus açısından ABD’nin 8. büyük eyaletidir.
Eyâlet aynı zamanda Great Lakes adli büyük gölleri ile ünlüdür. Dunyada tatlı sulara kıyısı olan en büyük eyaletdir. Kayıtlı su taşıtları açısından ABD eyaletleri açısından 3. sıradadır.
Eyaletteki hiçbir nokta bir göl kaynağına yaklaşık 10 km’den daha ve bir Great Lakes kıyısına 88 km’den daha uzak değildir.
Eyalet toprakları, Michigan gölünün ayırdığı iki yarım ada üzerin, de uzanır.
Yukarı yarım ada, eski kayalık kütleler üzerindeki tortul kireç ve kumtaşlarından meydana gelir; burada bakır ye demir yatakları vardır.
Yukarı yarımadanın doğu yarısı ve bütün aşağı yarımada daha genç tortul kütlelerden meydana gelir.
Eyaletin yüzey şekillerini buzullaşma büyük ölçüde değiştirmiş, buzulların oyduğu çukurları Michigan, Huron ve Erie gölleri örtmüştür.
Zamanla çekilen buzullar birçok kuru çukur, göl ve bataklık bıraktı. Buzul örtüsü aşağı yarımadanın güneyinde zengin topraklar, kuzeyinde ise kumlu ve fakir topraklar gelmesine yol açtı.
Güney kısımda alçak tepeler (300-400 m), kuzeyde ise 400-500 m yüksekliğinde bir peneplen uzanır.
Kuzey yarımadanın doğusu oldukça düz (ortalama 100 m yüksl.) ve oldukça bataklıktır; batı kısmı ise yüksekçe ve engebelidir.
Eyaletin en yüksek noktası Superior «ölü kıyısındaki kayalık Huron dağları (yüksl. 600 m) ve Porcupine dağlarıdır (yüksl. 610 m). Toplam yüzölçümünün yaklaşık olarak yüzde 70’i ırmaklar, geri kalan kısmı da göllere dökülen küçük akarsularla sulanır.
Eyaletteki 11000’den çok gölün en büyüğü Houghton gölüdür. Michigan’da kışlar serin (bazen soğuk), yazlar sıcak geçer, iklim, Büyük Göller yakınında ılımandır.
Michigan balık ve av hayvanları bakımından zengindir. Balıkçılık gelişmiştir.
Yüzde 50 kadarı tarıma elverişli olan toprakların yüzde 40’ı da, 94 000 çiftlik vardır. Aşağı yarımadada tarım yoğunlaşmıştır.
Süt ve mısır üretimi bakımından ülkenin başlıca eyaletlerinden biri olan Michigan’da, hayvancılık ve yemlik bitki üretiminin yanı sıra tahıl üretimi de gelişmiştir.
Michigan, makine, madeni eşya ve çelik üretimi bakımından A.B.D.’nin başlıca eyaletidir.
Demir ve bakir üretimi ikinci dereceye düşmüştür. Eyalette 4 000’den çok petrol kuyusu vardır.
Michigan gölü havzasında büyük tuz yatakları işletilir; Detroit’te çıkarılan kayatuzu, eyaletin kimya sanayiinde hammadde olarak kullanılır.
Kireç ve çimento sanayii de gelişmiştir. Her yerin ormanlarla kaplı olması kereste üretiminin yükselmesine yol açmıştır.
Michigan Eyaleti Tarihi
Kızılderili döneminde Ottawa ve Potawatomie kabileleri aşağı yarımadada Michigan gölü kıyısına, yukarı yarımadada da kuzey bölgelerine yerleştiler.
Detroit ile Saginaw körfezi arasında da bazı küçük kabileler yaşıyordu. Bölgeyi 1634’te keşfeden Fransızlar 70 yıl ellerinde tuttular; karakollar ve tesisler kurarak kuzey sınırını güvenlik altına aldılar.
1763’te Paris antlaşmasıyla bölge ingilizlere verildi. İngilizler kürk ticaretini tekellerine aldılar. Fransızların desteğine güvenen Kızılderililer İngilizleri Göller bölgesinden çıkarmaya çalıştılar.
1763’te Ottowa büyük reisi Pontiac, İngiliz karakolarına saldırarak Detrcit’i beş ay kuşattı, fakat alamadı. Bağımsızlık savaşı sırasında İngilizler Michigan’dan üs olarak yararlandılar. 1783’te Paris antlaşmasıyla savaş sona erince, ingilizler bölgeyi hemen bırakmaya yanaşmadılar.
1794’te general Anthony Wayne kumandasındaki A.B.D. kuvvetleri Kızılderilileri yenerek İngiliz tehlikesine son verdi. 11 Temmuz 1796’da İngiliz garnizonu, jay antlaşması uyarınca Detroit’i boşalttı.
1800’de bölgenin büyük kısmı İndiana’ya katıldı; fakat 1805’te Michigan bölgesi irdiana’dan ayrıldı, Detroit merkez oldu ve Bağımsızlık savaşının yaşlı subaylarından William Hull, ilk vali olarak göreve başladı. 1810’da bölgede 4 762 kişi yaşıyordu (1 650’si Detroit’te).
1812’de İngiltere ile savaş başlayınca Michigan savunmasız kaldı ve kısa süre sonra, çarpışmadan ingilizlere teslim oldu. Kızılderililer, İngilizler ile birleştiler.
1813 Sonlarında İngilizler Kanada’da yenilince Michigan üzerindeki hâkimiyetlerini kaybederek bölgeyi amerikan denetimine bıraktılar.
1834’te Temsilciler meclisi, bölgenin eyalet haline getirilmesine izin verdi. Bu arada güneyli senatörler, Michigan’ın birlige katılmasına karşı çıktılar; sonunda 26 ocak 1837’de Michigan A.B.D.’nin 26. eyaleti oldu.
O tarihten sonra özellikle sanayi hızla gelişti. 1904’te Henry Ford, halk tipi ucuz otomobili geliştirerek büyük çapta üretime başladı. 1908’de William C. Durant General Motors corporation’u (GMC) kurdu. lS23’te Chrysler Corporation kuruldu.
1929 İktisadi buhranından en çok etkilenen eyaletlerden biri de Micbigan’dı; Detroit’te 1930 nisanında 80 000 kadar işsiz vardı. O yıllarda Detroit bölgesinde büyük grevler ve kanlı gösteri hareketleri oldu.
İkinci Dünya savaşı)le birlikte sanayi bölgelerinde başlayan gelişme sonucunda Michigan, özellikle Detroit bölgesi yeniden refaha kavuştu.
Bölge nüfusu hızla arttı. Kore savaşı da (1950) İktisadi faaliyete yeni bir canlılık getirdi; fakat 1950’lerin sonlarında işsizlik oranı oldukça arttı.
1948-1962 Arası Demokrat partili valilerle yönetilen eyalette, o tarihten sonre Cumhuriyetçi partinin valileri başa geçti.
Eyalet A.B.D. senatosunda 2, temsilciler meclisinde 19 milletvekiliyle temsil edilir. Eyalet parlamentosu iki yıllık süre için seçilen 34 senatör ve 110 temsilciden meydana gelir.