Hakkında Bilgi

Hakkında Bilgi,Ansiklopedik Bilgi

Tarih

Pençik Nedir,Pençik Kanunu ve Sistemi | Tarih |

Osmanlıda Pençik Sistemi Nedir?, Pençik Kanunu ve Devşirme Sistemi, Pencik sistemi hakkında bilgi, Pençik ve devşirme sistemi,Pençik Nedir Pençik Kanunu ve Sistemi (fars. penc, beş’ten). Esk. Gümrük idaresince belirli bir vergi karşılığında köle sahibine verilen sahiplik hakkını gösterir senet.

Satılmak üzere pazara çıkarılan esirin boynuna takılan künye madalyonu.

Osmanlıda Pençik Sistemi Nedir

Pençik emini, Osmanlı devletinde pençikçilerden önce pençik vergisini toplayan memurlar. (Bunlar Gelibolu ve İstanbul’da bulunurlar, seferlere katılmazlardı.)

Pençik kadısı, pençik resmini toplamakla görevli olan memur. (Pençikçilerden önce pençik resmi kadılar tarafından toplanırdı, bunlar akıncılarla birlikte bulunurlar, esir sahiplerinden gereken vergiyi toplarlardı.)

Pençik kanunu, Osmanlı devletinde pençik resminin ve pençik oğlanlarının toplanmasını düzenleyen kanun.

Pençik oğlanı, Osmanlı devletinde savaşlarda ve akınlarda esir edilenlerden devletin payına düşen ve çeşitli hizmetler için yetiştirilen hıristiyanlara verilen ad.

Pençik resmi, savaşlarda ve akınlarda ele geçirilen esirlerin sahiplerinden pençik kanunu gereğince alınan vergi.

Pençik Kanunu ve Devşirme Sistemi

Karamanlı Kara Rüstem’in teklifi üzerine savaş esirlerinin beşte birine devlet adına elkonulmasına ve öteki esirler için de esir sahiplerinden vergi alınmasına karar verildi.

Bu işlemler bir kanunla düzenlendi.

Kanun gereğince akıncı beyinin, toyca denilen akıncı subaylarının ve akıncıların aldığı esirler pençikçi denilen ve akıncılarla birlikte bulunan bir memur tarafından tespit ediliyor, sonra akıncı beylerine yirmi, toycalara bir, öteki akıncıların ikisine bir esir bırakılıyordu.

Geri kalan esirlerin genç, sağlam ve sağlıklı olanları tanesi 300 akçeye devlet tarafından satın almıyordu.

Bir süre sonra kanunda bazı değişiklikler yapıldı.

Esirler birtakım sınıflara ayrıldı: meme emen çocuklara şirhor, üç yaşından sekiz yaşına kadar olanlara beççe, sekiz yaşmdan on iki yaşına kadar olanlara gulâmçe, buluğa ermiş olanlarına gulâm, daha büyüklere sakallı, ihtiyarlara da pîr denildi.

Bunlardan alman vergi değişikti. Sakat esirlerden az vergi alınırdı.

Kadın esirler de duhterek (3-8 yaş arası), duhter (8-12 yaş arası), ümmülveled (buluğa ermiş), mariye (ümmülveledden büyük), acuze (ihtiyar), fertûte (çok ihtiyar) gibi gruplara ayrılır, bunlardan alınan vergi de değişirdi.

Pençik Oğlanı

Hıristiyan esirlerin pençik adı altında beşte birinin devlet adına esir sahiplerinden alınması, XIV. yy .da Karamandan gelerek Osmanlı devleti hizmetine giren Kara Rüstem’in teklifi ve Murad I’in bu teklifi kabul etmesiyle gerçekleşti.

Kara Rüstem, Gelibolu’ya yerleşerek Rumeli’de ele geçirilen esirlerin genç, kuvvetli ve çeşitli işlerde kullanılmaya elverişli olanlarının beşte birine devlet adına elkoymaya başladı.

Pençik oğlanları, önceleri Gelibolu Acemi ocağında gemicilik işlerinde kullanıldı; daha sonraları belli bir bedel karşılığı Anadolu’da türk köylülerinin yanına, Türkçe ve Türk gelenek ve göreneklerini öğrenmek için verilmeye başlandı.

Pençik oğlanları türk çiftçilerinin yanında Türk gelenek ve göreneklerini öğrendikten sonra birer akçe yevmiye ile Acemi ocağına alınırlardı.

Pençik Resmi

Önceleri akıncı kadıları, sonra da pençikçi ve pençik emini denilen memurlar tarafından toplanırdı.
Pençik kanununa göre süt emen çocuktan üç yaşına kadar olan çocuklar için 10-30, üç yadından sekiz yaşına kadar olan çocuklar için 100, sekiz yaşından on iki yaşına kadar olanlar için 120-200, buluğa ermiş olanlar için 250-270, ihtiyarlar için 150-200 akçe, bir gözü kör olan veya bir eli olmayanlar için 130-150, kadın esirler için 120-150 akçe pençik resmî alınırdı.

Pençikçi

Savaşlarda ve akınlarda askerler tarafından elde edilen esirler için, esir sahibinden belli bir vergi veya yakaladığı esirlerin «beşte biri»ni hükümet adına alan kimse. (Pençü yekçi de denir.) [Pençikçiler, devlet adına el konulan esirleri bir deftere yazar, akıncı kumandanıyla birlikte mühürler ve devlet merkezine gönderirlerdi.
Bu defterlere esirlerin eski adlarıyla birlikte babalarının adları ve dış görünüşleri yazılırdı.]
Pençikçi başı, savaşlarda ele geçirilen esirlerin beşte birini ve öteki esirler için de gereken vergiyi toplamakla görevli pençikçilerin başı.

Bir yanıt yazın