Rüus Nedir,Ne Demek

Rüus Nedir,Esk. Başlar, kimseler. Esk. Aded-i rüus, mirasçı sayısı.

Osmanlı devletinde vezir, beylerbeyi, tımar ve zeamet sahipleri dışında kalan devlet memurlarıyla hazine ve vakıflardan maaş alan görevlilere verilen görev belgesi.

Rüus emri, Osmanlı devletinde bir kişiye paye ve rütbe verilmesi için hükümdar veya ilgili kimse tarafından verilen yazılı emir.

Rüus harcı, Osmanlı devletinde ilmiye sınıfı mensuplarına verilen rütbelerden alınan harç. (Medrese öğrenimini bitirip mülazım olanlara verilen rüusa karşılık alındığı için bu ad verildi.)

Rüus maaşı, «zadeganı ilmiye» denilen büyük ulemanın çocuklarına bağlanan maaş.

Rüus resmi, Rüus kaleminden verilen evraklardan alınan harç.

Rüusu Hümayun Kalemi

Osmanlı devletinde vezir, beylerbeyi, tımar ve zeamet sahipleri dışında vakıf ve gümrüklerde görevli olanların rüuslarının verildiği kalem.

(Görev verilenlerin beratı ve tezkiresi bu kalemde yazılırdı.

XVIII. yy.da Rüusu Hümayun kaleminde katip, şakirt ve mülazım olarak yüz elli görevli vardı. Bu görevlilerden katip ve şakirtler gedikliydiler.)

Rüusu Hümayun Kesedarı

Osmanlı devletinde rütbe ve mansıplar için berat, ferman, rüus verilmesi ve harçlarının alınması gibi işlere bakan memurun unvanı.

Rüus Defteri

Rüus’lar, Divanı Hümayun Rüus kalemindeki rüus defterine kaydedilirdi ve üç çeşitti:

1. Rüus kalemi rüusları, şeyhülislam, İstanbul, Eyüp, Galata, Üsküdar kadıları, babüssaade ağası, yenisaray ağası, enderun başkilercisinin idaresi altındaki vakıflarda, Anadolu’daki vakıflarda görevli olanlarla kale muhafızı olanların rüusları.

2. ordu rüusları, sadrazamın emri altındaki vakıflarda, seferdeki kapıkulu süvari bölüklerinde, cebeci, topçu, toparabacı ocaklarında ulufeli olarak görevli bulunan ordu mensuplarının rüusları. (Bu rüusları savaş zamanında sadrazam verirdi).

3. rikap rüusları, iki bölüme ayrılır:

a) küçük ruznamçe rüusları; kapıcılar, avcı bölükleri, Divanı Hümayun katipleri, çaşnigirler, İstanbul’da bulunan divan çavuşları ve emekli memurlarla.

b) piyade rüusları, saray aşçıları, alemdarlar, mehter’er, Divanı Hümayun sakaları, hassa çamaşırcıları, saray sanatkarları, Eski saray ve Galatasaray kapıcıları, Anadolu’daki kalelerin zabitleri, tersane mensupları, saray tabip ve cerrahları, esnaf kethüdaları ve mukataa katiplerine verilirdi.

İmamet,hitabet, müezzinlik, kayyumluk, devirhanlık, vaizlik, devriye, meşihat ve diğer görevler için verilen her evraktan bir akçe; kitabet ve cibayet görevlilerinin gündelikleri iki-dört akçe olanlardan iki akçe, bir göreve getirilenlerden dört akçe, on akçe gündelik alacaklardan on, kırk akçe gündelik alacaklardan yirmi akçe harç alınırdı.

Mezrealardan ve diğerlerinden kanunda belirtilen miktar kadar harç alınırdı.

Alınan rüus resminin üçte ikisi reisül-küttaba; üçte biri, rüus kalemi kesedarına aitti.

Bir cevap yazın