Varlık Vergisi

Varlık Vergisi Hakkında Ansiklopedik Bilgi,Vergi, ikinci Dünya savaşının yarattığı malî sıkıntıların hafifletilmesine yardımcı olmak ve ticari hayattaki kazanç-vergi dengesizliğini gidermek amacıyla, bir defa uygulanmak üzere konuldu.

Yükümlülüğün amacı şöyle ifade edildi: «Kanun, iktisadi şartların darlığından doğan güçlükleri istismar ederek yüksek kazançlar elde ettikleri halde kazançlarıyla mütenasip vergi vermeyenleri istihdaf etmekte ve içinde bulunduğumuz fevkalâde vaziyetin icap ettirdiği fedakârlığa, bunları kazanç ve kudretleriyle mütenasip bir derecede iştirak ettirmek maksadını öngörmektedir».

Varlık vergisi yükümlüleri başlıca şu gruplarda toplanmaktaydı: kazanç vergisi yükümlüleri, büyük çiftçiler. 2 500 lira iratlı veya 5 000 lira kıymetli emlâki olanlar, yerli ve yabancı bütün şirketler, seyyar esnaf ve hizmet erbabı.

Bütün illerde, en büyük mülki âmirin başkanlığında kurulması öngörülen takdir komisyonları vergi miktarının tespitinde serbest bırakıldı; bu tespitlere karşı kanun yolları kapalı tutuldu.

Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kurulan komisyonlarca yapılan hesaplarda bütün Türkiye’de 3 872’si yabancı olmak üzere. 114 368 vergi yükümlüsü tespit edildi ve bunlar için 465 384 820 lira vergi tahakkuk ettirildi. Kişi veya kuruluş başına yükümlülük miktarı 500 – 600 000 TL. arasında değişmekteydi.

Kanunun uygulanışı sırasında 65 464 236 lira borçlu 2 057 kişi çalışma kamplarına sevk edildi ve buna yakın sayıda yükümlü hakkında benzer işlem için hazırlıklara girişildi; ancak işe konanlar bu yoldan borçlarını ödeyemedikleri gibi bir kısım yükümlülerin kamplara şevki gerçekleşmeden konu ortadan kalkmış oldu.

Bazı büyük borçluların yurt dışına kaçmaları önlenemedi. Genel bilanço olarak bu kanunla 42 548 878 lirası yabancılardan olmak üzere 314 920 940 lira tahsilât yapıldı ve Hâzinenin net kazancı yaklaşık 221 000 000 TL. oldu.

 

Bir cevap yazın